karta podatkowa

Karta podatkowa to historyczna, najstarsza forma zryczałtowanego opodatkowania dla małych przedsiębiorców w Polsce. Od 1 stycznia 2022 r. (Polski Ład) nowi podatnicy nie mogą wybrać karty podatkowej — jest dostępna wyłącznie dla tych, którzy korzystali z niej przed 2022 r. i nieprzerwanie ją stosują. Podatek w ramach karty podatkowej to stała kwota miesięczna, ustalana przez naczelnika urzędu skarbowego.

Znaczenie w kontekście polskiego prawa pracy

Karta podatkowa jest jedną z form opodatkowania działalności gospodarczej, przewidzianą w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (tzw. ryczałt od przychodów ewidencjonowanych). W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca korzystający z tej formy rozliczenia nie musi prowadzić pełnej księgowości ani składać deklaracji VAT, jeśli nie jest płatnikiem VAT.

Od 1 stycznia 2022 r., w związku z wprowadzeniem zmian podatkowych w ramach Polskiego Ładu (ustawa z dnia 29 października 2021 r.), karta podatkowa została zamknięta dla nowych podatników. Mogą z niej korzystać jedynie przedsiębiorcy, którzy stosowali tę formę opodatkowania przed tym terminem i nie przerwali jej stosowania. Wysokość podatku jest ustalana indywidualnie przez naczelnika urzędu skarbowego, biorąc pod uwagę rodzaj działalności, liczbę zatrudnionych pracowników oraz miejsce prowadzenia działalności.

Ważnym aspektem jest to, że przedsiębiorcy korzystający z karty podatkowej są zwolnieni z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (ZUS) w standardowym wymiarze, ale muszą odprowadzać składkę zdrowotną. Karta podatkowa nie jest formą zatrudnienia, więc nie reguluje kwestii prawa pracy, jednak ma wpływ na sposób rozliczeń podatkowych i ubezpieczeniowych przedsiębiorcy.

Przykład liczbowy

Przykładowo, przedsiębiorca prowadzący mały sklep spożywczy w mieście powyżej 500 tys. mieszkańców, zatrudniający jedną osobę, może mieć ustalony podatek w formie karty podatkowej na poziomie około 300 zł miesięcznie (kwota przykładowa, ustalana indywidualnie przez urząd skarbowy). Oznacza to, że niezależnie od faktycznych przychodów, przedsiębiorca co miesiąc płaci tę stałą kwotę podatku.

Dla porównania, pracownik zatrudniony na umowę o pracę z wynagrodzeniem brutto 5 000 zł miesięcznie, po odliczeniu składek ZUS i podatku dochodowego, otrzyma wynagrodzenie netto około 3 650 zł (w 2024 r.). Więcej informacji o obliczaniu wynagrodzenia netto znajdziesz w poradniku Jak obliczyć wynagrodzenie netto.

Powiązane pojęcia

• Ryczałt – inna forma uproszczonego opodatkowania działalności gospodarczej.
• Zryczałtowany podatek dochodowy – ogólna kategoria podatków uproszczonych, w tym karta podatkowa.
• Składka zdrowotna – obowiązkowa składka ubezpieczeniowa, którą płacą również przedsiębiorcy na karcie podatkowej.
• Skale podatkowe PIT 2024 – informacje o standardowym opodatkowaniu dochodów osób fizycznych.
• Mały ZUS Plus — kalkulacja – opis preferencyjnych składek ZUS dla przedsiębiorców, alternatywa do karty podatkowej.