umowa na czas określony

Umowa na czas określony to kontrakt z z góry ustaloną datą zakończenia. Kodeks pracy (art. 25¹) wprowadza istotne ograniczenia: łączny okres zatrudnienia na podstawie umów na czas określony zawartych między tym samym pracodawcą a pracownikiem nie może przekroczyć 33 miesięcy, a liczba takich umów — 3. Po przekroczeniu któregokolwiek z tych limitów umowa z mocy prawa przekształca się w umowę na czas nieokreślony.

Znaczenie w kontekście polskiego prawa pracy

Umowa na czas określony jest jedną z form zatrudnienia regulowanych przez Kodeks pracy, stanowiącą podstawę do nawiązania stosunku pracy na czas oznaczony. Przepisy art. 25¹ Kodeksu pracy, obowiązujące od 2023 roku, wprowadziły limity dotyczące liczby oraz łącznego okresu trwania takich umów. Zgodnie z nimi, pracodawca może zawrzeć z tym samym pracownikiem maksymalnie trzy umowy na czas określony, a ich łączny okres nie może przekroczyć 33 miesięcy. Przekroczenie tych limitów powoduje automatyczne przekształcenie umowy w umowę na czas nieokreślony, co ma istotne konsekwencje prawne i podatkowe.

W praktyce oznacza to, że pracownik zatrudniony na podstawie umów na czas określony zyskuje większą ochronę prawną po przekroczeniu wyżej wymienionych progów. Umowa na czas nieokreślony zapewnia m.in. prawo do odprawy w przypadku zwolnienia, dłuższy okres wypowiedzenia oraz stabilność zatrudnienia. Z punktu widzenia podatkowego i ubezpieczeniowego, umowa na czas określony nie różni się zasadniczo od umowy na czas nieokreślony — składki ZUS oraz zaliczki na podatek dochodowy są naliczane na tych samych zasadach, co opisują szczegółowo dokumenty ZUS/PIT 2024.

Warto również podkreślić, że umowa na czas określony musi zawierać wskazanie terminu zakończenia lub warunku rozwiązującego, co odróżnia ją od umowy na czas nieokreślony. Ponadto, w przypadku rozwiązania umowy przed upływem tego terminu, obowiązują zasady wypowiedzenia określone w Kodeksie pracy, a także przepisy dotyczące odpraw i okresów wypowiedzenia.

Przykład liczbowy

Załóżmy, że pracownik zatrudniony na umowę na czas określony zarabia 5 000 zł brutto miesięcznie. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, od tej kwoty odprowadzane są składki na ZUS oraz zaliczka na podatek dochodowy. Przyjmując standardowe stawki składek i kwotę wolną od podatku obowiązujące w 2024 roku, wynagrodzenie netto wyniesie około 3 650 zł miesięcznie (szczegółowe wyliczenia można wykonać za pomocą Kalkulatora brutto–netto 2024).

Jeśli pracownik podpisze trzy umowy na czas określony, każdą na 12 miesięcy, po upływie 33 miesięcy (czyli po zakończeniu trzeciej umowy) kolejna umowa automatycznie stanie się umową na czas nieokreślony. Oznacza to, że po tym okresie pracodawca nie będzie mógł ponownie zawrzeć umowy na czas określony bez ryzyka jej przekształcenia.

Powiązane pojęcia

• Kodeks pracy
• L4 (zwolnienie lekarskie)
• Fundusz Pracy
• Umowa o pracę vs B2B
• Kalkulator brutto–netto 2024