umowa o pomocy przy zbiorach (umowa rolna)

Umowa o pomocy przy zbiorach owoców, warzyw, chmielu, tytoniu, ziół i roślin energetycznych to specjalna forma zatrudnienia rolniczego wprowadzona ustawą z 13 IV 2018 r. (zmiana ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). Jej specyfika: możliwy czas trwania do 180 dni w roku, obejmuje wyłącznie wymienione prace rolne, pomagający podlega KRUS (nie ZUS) — o ile rolnik ubezpieczony jest w KRUS, a po

Znaczenie w kontekście polskiego prawa pracy

Umowa o pomocy przy zbiorach, zwana potocznie umową rolną, została wprowadzona nowelizacją ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z 13 kwietnia 2018 roku. Przeznaczona jest dla osób, które wspierają rolników w okresie zbiorów owoców, warzyw, chmielu, tytoniu, ziół oraz roślin energetycznych. Maksymalny czas trwania takiej umowy w ciągu roku kalendarzowego nie może przekroczyć 180 dni, co odróżnia ją od innych form zatrudnienia.

Specyfiką tej umowy jest podleganie ubezpieczeniu społecznemu w ramach KRUS, a nie ZUS, pod warunkiem, że rolnik będący stroną umowy jest ubezpieczony w KRUS. Oznacza to, że osoba zatrudniona na podstawie umowy o pomocy przy zbiorach korzysta z ubezpieczenia rolniczego, co ma wpływ na składki oraz uprawnienia emerytalno-rentowe. W przypadku, gdy rolnik nie jest ubezpieczony w KRUS, zatrudniony podlega ubezpieczeniom w ZUS, co może skutkować koniecznością odprowadzania składek na tych zasadach.

Pod względem podatkowym, wynagrodzenie z tytułu umowy rolnej podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, a pracodawca (rolnik) ma obowiązek odprowadzenia zaliczek na podatek dochodowy oraz składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, o ile zatrudniony nie korzysta z innych preferencji podatkowych. Warto również zauważyć, że umowa ta nie jest regulowana przepisami Kodeksu pracy, co oznacza mniejszy zakres ochrony pracowniczej, ale jednocześnie prostsze formalności.

Przykład liczbowy

Załóżmy, że osoba zatrudniona na podstawie umowy o pomocy przy zbiorach otrzymuje wynagrodzenie brutto w wysokości 5 000 zł za okres zatrudnienia. Ponieważ jest to umowa rolnicza podlegająca ubezpieczeniu w KRUS, składki ZUS nie są odprowadzane, jednak obowiązuje podatek dochodowy.

• Wynagrodzenie brutto: 5 000 zł
• Składki ZUS: brak (podlega KRUS)
• Zaliczka na podatek dochodowy: około 17% (w przypadku podstawowej stawki PIT) – 850 zł
• Wynagrodzenie netto: około 4 150 zł

Warto podkreślić, że dokładna kwota podatku zależy od indywidualnej sytuacji podatkowej zatrudnionego, np. ulg podatkowych czy kwoty wolnej od podatku. Ponadto, rolnik jako płatnik ma obowiązek wystawienia odpowiedniego dokumentu potwierdzającego przychód, który ułatwia rozliczenie roczne PIT.

Powiązane pojęcia

• KRUS – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
• Kodeks pracy – podstawowy akt prawny regulujący stosunki pracy
• Umowa zlecenie vs umowa o pracę – różnice w formach zatrudnienia
• Jak obliczyć wynagrodzenie netto
• Skale podatkowe PIT 2024