Słownik wynagrodzeń

zleceniodawca i zleceniobiorca

zleceniodawca i zleceniobiorca — to podstawowe pojęcia opisujące relację prawną, w której zleceniodawca, będący osobą fizyczną lub firmą, zleca wykonanie określonej usługi, a zleceniobiorca tę usługę realizuje na podstawie umowy zlecenia.

Co to znaczy i jak działa

Umowa zlecenia to jedna z form umów cywilnoprawnych, które regulują stosunki pomiędzy zleceniodawcą a zleceniobiorcą. Zleceniodawca to podmiot, który zleca wykonanie określonej czynności lub usługi, natomiast zleceniobiorca podejmuje się jej wykonania za wynagrodzeniem. W praktyce zleceniodawcą może być zarówno przedsiębiorca, jak i osoba prywatna.

W odróżnieniu od stosunku pracy regulowanego przez Kodeks pracy (KP), zleceniobiorca nie jest pracownikiem, co oznacza, że nie przysługują mu prawa takie jak urlop wypoczynkowy czy normy czasu pracy. Umowa zlecenia podlega jednak przepisom Kodeksu cywilnego i wymaga określenia zakresu obowiązków oraz wynagrodzenia.

Zleceniodawca ma obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne (ZUS), o ile zleceniobiorca nie korzysta z innych tytułów do ubezpieczeń, np. zatrudnienia na umowę o pracę lub prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto zleceniodawca musi pobrać i odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy (PIT) od wynagrodzenia zleceniobiorcy, zgodnie z aktualnymi przepisami podatkowymi.

Przykład liczbowy

Załóżmy, że zleceniobiorca wykonał usługę i otrzymuje wynagrodzenie brutto w wysokości 3 000 PLN. Z tego tytułu zleceniodawca jest zobowiązany do odprowadzenia składek ZUS oraz zaliczki na podatek dochodowy.

  • Składki ZUS (emerytalna, rentowa, chorobowa, wypadkowa) mogą wynieść około 600 PLN, jeśli zleceniobiorca nie jest objęty innym tytułem ubezpieczenia.
  • Zaliczka na podatek PIT (według skali podatkowej 12% lub 32%) po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu (standardowo 20%) wyniesie około 288 PLN.
  • Wynagrodzenie netto dla zleceniobiorcy po odprowadzeniu składek i podatku wyniesie więc około 2 112 PLN.

Warto pamiętać, że dokładne kwoty zależą od indywidualnej sytuacji zleceniobiorcy oraz obowiązujących stawek składek i podatków w danym roku.

Podstawa prawna

  • Kodeks cywilny – regulujący umowę zlecenia (art. 734–751 KC).
  • Kodeks pracy – dla porównania i rozróżnienia stosunku pracy od umowy zlecenia.
  • Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych – określająca zasady opłacania składek ZUS.
  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) – regulująca obowiązek poboru i odprowadzania zaliczek na podatek.

Powiązane pojęcia