zwolnienie grupowe

Zwolnienie grupowe to rozwiązanie przez pracodawcę stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, obejmujące określoną liczbę zatrudnionych w ciągu 30 dni. Progi zwolnień grupowych w Polsce: przy zatrudnieniu 20–99 pracowników — co najmniej 10 osób; przy 100–299 pracowników — co najmniej 10%; przy 300 i więcej pracowników — co najmniej 30 osób. Pracodawca musi powiadomić PUP i przeprowadzi

Znaczenie w kontekście polskiego prawa pracy

Zwolnienia grupowe są uregulowane w Kodeksie pracy (art. 15¹ i nast.) oraz szczegółowo opisane w ustawie z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Pracodawca, który planuje zwolnienia grupowe, jest zobowiązany do poinformowania właściwego powiatowego urzędu pracy (PUP) oraz przedstawienia planu działań łagodzących skutki zwolnień, takich jak szkolenia czy pomoc w znalezieniu nowego zatrudnienia.

Procedura zwolnienia grupowego wymaga także konsultacji z przedstawicielami pracowników, np. związkami zawodowymi lub radą pracowników. Niedopełnienie tych obowiązków może skutkować sankcjami prawnymi oraz roszczeniami ze strony pracowników. Zwolnienia grupowe mają na celu ochronę zatrudnionych poprzez zapewnienie transparentności i minimalizację negatywnych skutków dla rynku pracy.

Pod względem podatkowym, pracownicy zwolnieni w ramach zwolnień grupowych mogą korzystać z określonych ulg i świadczeń, np. zasiłku dla bezrobotnych wypłacanego przez ZUS. Pracodawca z kolei jest zobowiązany do wypłaty odpraw i innych świadczeń wynikających z przepisów prawa pracy oraz układów zbiorowych, które mogą być częściowo zwolnione z podatku dochodowego lub składek ZUS, w zależności od sytuacji.

Przykład liczbowy

Załóżmy, że w firmie zatrudniającej 120 pracowników planowane jest zwolnienie 15 osób (co stanowi 12,5% zatrudnionych i przekracza próg 10%). Jeden z pracowników otrzymuje miesięczne wynagrodzenie brutto w wysokości 5 000 zł. Zgodnie z przepisami, pracownikowi przysługuje odprawa, której wysokość zależy od stażu pracy:

• do 2 lat – odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia (5 000 zł brutto),
• od 2 do 8 lat – dwumiesięczne wynagrodzenie (10 000 zł brutto),
• powyżej 8 lat – trzymiesięczne wynagrodzenie (15 000 zł brutto).

Po odliczeniu składek ZUS i podatku PIT (wg skali podatkowej 2024) odprawa netto dla pracownika ze stażem powyżej 8 lat może wynieść około 11 000 zł. Szczegółowe wyliczenia można przeprowadzić korzystając z Kalkulatora brutto–netto 2024. Ponadto pracownik może otrzymać prawo do zasiłku dla bezrobotnych, którego wysokość i czas trwania zależą od jego dotychczasowego wynagrodzenia i stażu pracy.

Powiązane pojęcia

• Kodeks pracy
• Odprawa
• Zasiłek dla bezrobotnych
• Zwolnienie indywidualne

• Wypowiedzenie umowy — prawa i wynagrodzenie
• Jak obliczyć wynagrodzenie netto