ISCED-PL
Wynagrodzenia według wykształcenia
Porównanie zarobków w Polsce według poziomu wykształcenia. Klasyfikacja ISCED-PL stosowana przez GUS obejmuje 8 poziomów — od szkoły podstawowej do stopnia doktora.
Poziomy wykształcenia według ISCED-PL
| Lp. | Kod ISCED | Nazwa polska | Nazwa angielska |
|---|---|---|---|
| 1 | 0-2 | Podstawowe i niższe | Primary and lower |
| 2 | 3C | Zasadnicze zawodowe | Lower secondary vocational |
| 3 | 3A-3B | Średnie ogólnokształcące | General upper secondary |
| 4 | 3A | Średnie zawodowe | Upper secondary vocational |
| 5 | 4 | Policealne | Post-secondary non-tertiary |
| 6 | 5B | Wyższe licencjackie lub inżynierskie | Bachelor or equivalent |
| 7 | 5A | Wyższe magisterskie i powyżej | Master, doctoral or equivalent |
| 8 | OG | Ogółem | Total |
Źródło: GUS — Klasyfikacja ISCED-PL (dostęp: 2025)
Wykształcenie a wynagrodzenie — dane GUS BSW 2022
Dane GUS z Badania Struktury Wynagrodzeń (BSW) konsekwentnie pokazują, że wyższe wykształcenie przekłada się na wyższe zarobki. Różnica między wynagrodzeniem pracownika z wykształceniem wyższym magisterskim (ISCED 7) a zasadniczym zawodowym (ISCED 3C) sięga w Polsce 30–50%.
ISCED 7–8
Wyższe magisterskie i doktorat
7 000–10 000 PLN
Specjaliści, managerowie, lekarze
ISCED 6
Wyższe licencjackie/inżynierskie
5 500–7 500 PLN
Technicy, analitycy, programiści junior
ISCED 5
Policealne
4 500–5 500 PLN
Technicy wyspecjalizowani
ISCED 3A
Średnie zawodowe
4 000–5 200 PLN
Szeroka klasa pracownicza
ISCED 3C
Zasadnicze zawodowe
3 600–5 500 PLN
W zawodach deficytowych: nawet 7 000+ PLN
ISCED 0–2
Podstawowe i niższe
3 010–4 200 PLN
Prace proste, praca fizyczna niespecjalistyczna
Kiedy wyższe studia NIE są najlepszą inwestycją?
Zależność wykształcenie–zarobki nie jest liniowa. W Polsce istnieją zawody, gdzie wykształcenie zasadnicze zawodowe przynosi wyższe wynagrodzenie niż licencjat w nadwyżkowych kierunkach:
- Spawacz MIG/MAG z uprawnieniami UDT: 6 000–9 000 PLN brutto (deficyt pracowników).
- Elektryk z SEP E i D: 5 500–8 000 PLN (uprawnienia = premia).
- Kierowca zawodowy z prawem jazdy C+E: 6 000–8 000 PLN (chroniczny niedobór).
- Hydraulik instalacji przemysłowych: 5 500–7 500 PLN.
Dla porównania: licencjat z marketingu lub socjologii w pierwszych latach kariery zarabia ok. 3 500–4 500 PLN brutto. Decyzja o kierunku studiów ma większy wpływ na zarobki niż sam poziom wykształcenia. Sprawdź dane dla konkretnych zawodów w sekcji Zawody KZiS →
Zwrot z inwestycji w studia — ile lat zajmuje wyrównanie kosztów?
Wykształcenie wyższe ma koszt: 4–5 lat braku zarobków (lub niższe zarobki podczas studiów) plus ewentualne czesne. Premia płacowa za studia wyższe w stosunku do zasadniczego zawodowego wynosi ok. 30–40% (ok. 1 500–2 000 PLN/mies. brutto). Przy takim założeniu break-even następuje po 6–10 latach pracy po studiach — licząc utracone zarobki i ewentualne koszty czesnego.
Wyjątki to zawody z bardzo wysoką premią za licencjat/magistra: medycyna, prawo, IT, inżynieria. Tam break-even następuje po 2–4 latach, a różnica płacowa rośnie przez całą karierę.