FGŚP

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) to państwowy fundusz celowy zabezpieczający pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy — upadłości lub otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego. Składka wynosi 0,10% podstawy wymiaru i jest opłacana wyłącznie przez pracodawcę. Z FGŚP wypłacane są zaległe wynagrodzenia, ekwiwalenty za urlop, odprawy ekonomiczne oraz nieopłacone składki.

Znaczenie w kontekście polskiego prawa pracy

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych został ustanowiony na podstawie ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Jego głównym celem jest ochrona praw pracowników w sytuacji, gdy pracodawca nie jest w stanie wypłacić należnych świadczeń z powodu ogłoszenia upadłości lub wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego. FGŚP działa jako gwarant wypłat zaległych wynagrodzeń, ekwiwalentów za niewykorzystany urlop oraz odpraw ekonomicznych, a także nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Składka na FGŚP jest obowiązkowa i wynosi 0,10% podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, co oznacza, że jej wysokość zależy od sumy wynagrodzeń brutto pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy. W przeciwieństwie do innych składek, jest ona finansowana wyłącznie przez pracodawcę i nie obciąża pracownika. Z punktu widzenia podatkowego, składka na FGŚP jest kosztem uzyskania przychodów dla przedsiębiorcy, co jest istotne przy rozliczeniach podatkowych.

Wypłaty z FGŚP realizowane są przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie wniosków pracowników lub ich przedstawicieli. Maksymalna kwota świadczeń wypłacanych z funduszu jest limitowana do sześciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, które według GUS w 2022 roku wyniosło około 6 700 zł brutto. Oznacza to, że maksymalna kwota zabezpieczona w ramach FGŚP to około 40 200 zł brutto na jednego pracownika.

Przykład liczbowy

Załóżmy, że pracownik otrzymuje wynagrodzenie brutto w wysokości 5 000 zł miesięcznie. Pracodawca odprowadza składkę na FGŚP w wysokości 0,10% podstawy wymiaru, czyli:

• Podstawa wymiaru składki: 5 000 zł
• Składka FGŚP: 5 000 zł × 0,10% = 5 zł miesięcznie

W przypadku niewypłacalności pracodawcy, pracownik może otrzymać z FGŚP wypłatę zaległego wynagrodzenia, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop czy odprawę ekonomiczną do maksymalnej kwoty około 40 200 zł brutto (6 × 6 700 zł). Przykładowo, jeśli pracownik ma do wypłaty zaległe wynagrodzenie za 3 miesiące, czyli 15 000 zł brutto, to FGŚP pokryje tę kwotę w całości, pod warunkiem, że pracodawca nie jest w stanie jej wypłacić.

Powiązane pojęcia

• Kodeks pracy – podstawowy akt prawny regulujący prawa i obowiązki pracowników oraz pracodawców.
• Fundusz Pracy – fundusz państwowy wspierający rynek pracy, różniący się od FGŚP zakresem działania.
• L4 (zwolnienie lekarskie) – dokument potwierdzający niezdolność do pracy, często powiązany z prawem do wynagrodzenia chorobowego.
• Jak obliczyć wynagrodzenie netto – poradnik wyjaśniający zasady obliczania wynagrodzenia „na rękę”.
• Co to jest brutto i netto – poradnik tłumaczący różnice między kwotą brutto i netto w wynagrodzeniu.