Słownik wynagrodzeń
KZiS (Klasyfikacja Zawodów i Specjalności)
KZiS (Klasyfikacja Zawodów i Specjalności) — to polska klasyfikacja zawodów i specjalności stosowana w statystyce rynku pracy, opracowana przez Główny Urząd Statystyczny (GUS) na podstawie Międzynarodowej Standardowej Klasyfikacji Zawodów ISCO-08. KZiS grupuje zawody na czterech poziomach szczegółowości, ułatwiając analizę struktury zatrudnienia i planowanie polityki rynku pracy.
Co to znaczy i jak działa
KZiS jest narzędziem służącym do systematycznego porządkowania i klasyfikowania zawodów oraz specjalności w Polsce. Została opracowana przez GUS, aby ujednolicić i ułatwić zbieranie oraz analizę danych dotyczących zatrudnienia, bezrobocia oraz migracji zawodowych. Klasyfikacja ta opiera się na standardach Międzynarodowej Standardowej Klasyfikacji Zawodów ISCO-08, co pozwala na porównania międzynarodowe.
Klasyfikacja KZiS dzieli zawody na cztery poziomy szczegółowości:
- Wielkie grupy zawodowe – najwyższy poziom, obejmuje 10 szerokich kategorii, np. "Specjaliści", "Technicy i inny średni personel".
- Duże grupy zawodowe – podział wielkich grup na bardziej szczegółowe kategorie, np. "Inżynierowie i technicy inżynierii środowiska".
- Średnie grupy zawodowe – jeszcze bardziej szczegółowe grupowanie, np. "Technicy elektrycy".
- Elementarne grupy zawodowe – najniższy poziom, obejmuje konkretne zawody i specjalności, np. "Technik elektryk".
Dzięki temu podziałowi KZiS umożliwia precyzyjną analizę rynku pracy, pozwalając na identyfikację trendów zatrudnienia, luk kompetencyjnych oraz potrzeb szkoleniowych. Jest wykorzystywana przez instytucje publiczne, pracodawców, urzędy pracy oraz badaczy rynku pracy.
Przykład liczbowy
Na przykład w 2022 roku według danych GUS w sektorze "Specjaliści" (wielka grupa zawodowa) przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto wyniosło około 8 500 PLN. W ramach tej grupy, specjaliści IT (elementarna grupa zawodowa) zarabiali średnio 10 200 PLN brutto, podczas gdy specjaliści ds. edukacji – około 5 200 PLN brutto. Tak szczegółowe dane pozwalają na porównania i analizę struktury płac w różnych zawodach i specjalnościach.
Podstawa prawna
Podstawą prawną funkcjonowania KZiS jest rozporządzenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 grudnia 2021 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności stosowanych w statystyce publicznej (Dz.U. 2021 poz. 2453). Klasyfikacja ta jest zgodna z Międzynarodową Standardową Klasyfikacją Zawodów ISCO-08, opracowaną przez Międzynarodową Organizację Pracy (ILO).