Słownik wynagrodzeń

percentyl 90 wynagrodzeń

percentyl 90 wynagrodzeń — oznacza wartość wynagrodzenia, poniżej której znajduje się 90% pracowników danej grupy, a powyżej której zarabia jedynie 10% osób.

Co to znaczy i jak działa

Percentyl 90 (P90) wynagrodzeń to jedna z miar statystycznych opisujących rozkład zarobków w populacji pracowników. W praktyce oznacza to, że jeśli wynagrodzenie danego pracownika jest na poziomie percentyla 90, to zarabia on więcej niż 90% osób w swojej grupie zawodowej lub sektorze, a mniej lub tyle samo co pozostałe 10%. Ta miara pozwala lepiej zrozumieć rozpiętość płac i wskazuje na poziom zarobków osób z najwyższej dziesiątki.

Wyniki percentyla 90 są szczególnie użyteczne przy analizach nierówności płacowych, benchmarkingach wynagrodzeń czy podczas planowania polityki płacowej. W przeciwieństwie do mediany, która pokazuje środkową wartość wynagrodzeń, percentyl 90 skupia się na górnej granicy zarobków typowych dla większości pracowników.

W Polsce Główny Urząd Statystyczny (GUS) w ramach Badania Struktury Wynagrodzeń (BSW) regularnie publikuje dane dotyczące percentyla 90. Według raportu GUS BSW 2022, percentyl 90 dla wszystkich zatrudnionych wynosi około 10 100 zł brutto miesięcznie. Oznacza to, że tylko 10% pracowników zarabia więcej niż ta kwota.

Przykład liczbowy

Załóżmy, że w danym sektorze wynagrodzenia miesięczne brutto kształtują się następująco (w zł):

  • 10% pracowników zarabia poniżej 3 000
  • 50% pracowników zarabia do 5 500 (mediana)
  • 90% pracowników zarabia do 9 800 (percentyl 90)

Jeśli pracownik zarabia 9 800 zł brutto, to oznacza, że jego wynagrodzenie jest wyższe niż 90% osób w tym sektorze. Pozostałe 10% osób zarabia powyżej tej kwoty. Porównując percentyl 90 do mediany (5 500 zł), widzimy dużą rozpiętość płac — różnica wynosi 4 300 zł, co wskazuje na znaczne zróżnicowanie zarobków w tej grupie.

Podstawa prawna

Podstawą prawną do prowadzenia i publikowania danych o wynagrodzeniach, w tym percentylach, jest m.in. ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. 1995 nr 88 poz. 439 z późn. zm.), która upoważnia GUS do prowadzenia badań statystycznych, w tym Badania Struktury Wynagrodzeń.

Dodatkowo, kwestie wynagrodzeń reguluje Kodeks pracy (ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r., Dz.U. 2024 poz. 150), który określa zasady ustalania wynagrodzenia, jego składników oraz form wypłaty.

Powiązane pojęcia