Słownik wynagrodzeń
portfolio career (portfel projektów)
Portfolio career to model kariery zawodowej, w którym osoba równolegle realizuje kilka różnych form aktywności zarobkowej: etat, zlecenia, działalność gospodarczą, projekty autorskie lub doradcze. W Polsce jest możliwy przy odpowiednim zarządzaniu obowiązkami ZUS — jeśli etat generuje składki ZUS od co najmniej minimalnego wynagrodzenia, dodatkowe zlecenia są zwolnione z obowiązkowych składek emer
Znaczenie w kontekście polskiego prawa pracy
Model portfolio career zyskuje na popularności w Polsce, zwłaszcza wśród osób ceniących elastyczność i różnorodność źródeł dochodu. Z punktu widzenia prawa pracy oraz ubezpieczeń społecznych kluczowe jest prawidłowe rozliczanie składek ZUS i podatków. Pracownik zatrudniony na etat, którego wynagrodzenie brutto wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie (w 2024 roku to 4242 zł brutto), jest objęty pełnym ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym. W takim przypadku dodatkowe umowy zlecenia są zwolnione z obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne, co oznacza, że zleceniobiorca od tych przychodów płaci jedynie podatek dochodowy i składkę zdrowotną.
W praktyce oznacza to, że osoba realizująca portfolio career może łączyć zatrudnienie na etat z działalnością gospodarczą lub zleceniami, optymalizując jednocześnie koszty składek. Jednakże, jeśli dochód z etatu jest niższy niż minimalne wynagrodzenie, wówczas obowiązek składkowy rozciąga się również na umowy zlecenia. Dodatkowo, prowadząc działalność gospodarczą, przedsiębiorca może korzystać z preferencyjnych form opodatkowania lub składek, jak np. Mały ZUS Plus.
Pod względem podatkowym, dochody z różnych źródeł (etat, zlecenia, działalność gospodarcza) sumują się w rocznym rozliczeniu PIT. Osoby prowadzące portfolio career powinny zwrócić uwagę na odpowiednie rozliczenie podatku, np. w formularzu PIT-37 lub PIT-36, w zależności od formy uzyskiwanych przychodów. Pomocne mogą być także poradniki, takie jak Jak rozliczyć PIT-37.
Przykład liczbowy
Załóżmy, że pracownik na etacie zarabia 5 000 zł brutto miesięcznie oraz równolegle wykonuje umowę zlecenia o wartości 2 000 zł brutto. W 2024 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 4 242 zł brutto, więc etat zapewnia obowiązkowe składki ZUS i zdrowotne.
- Etat 5 000 zł brutto: od tej kwoty odprowadzane są składki ZUS (emerytalna, rentowa, chorobowa), składka zdrowotna oraz zaliczka na podatek dochodowy. Po odliczeniach pracownik otrzymuje około 3 615 zł netto (Kalkulator brutto–netto 2024).
- Umowa zlecenia 2 000 zł brutto: ponieważ pracownik jest zatrudniony na etat z wynagrodzeniem powyżej minimalnego, umowa zlecenie jest zwolniona ze składek ZUS, a pracownik płaci jedynie podatek dochodowy oraz składkę zdrowotną. Netto z tej umowy wyniesie około 1 760 zł.
Łącznie, przy takim portfolio career, miesięczne wynagrodzenie netto wyniesie około 5 375 zł, co pokazuje korzyści płynące z łączenia różnych form zatrudnienia i optymalizacji składek.
Powiązane pojęcia
Przykład
Michał pracuje na etacie jako PM 3 dni w tygodniu (UoP) i prowadzi JDG jako konsultant 2 dni. Ze zleceniodawcami rozlicza się przez faktury. Łączy stabilność etatu z elastycznością i wyższymi stawkami godzinowymi.