ubezpieczenie emerytalne — definicja i wyjaśnienie

Ubezpieczenie emerytalne to obowiązkowa składka finansująca przyszłą emeryturę. Łączna stawka wynosi 19,52% podstawy wymiaru składek, przy czym jest dzielona po równo między pracownika (9,76%) i pracodawcę (9,76%). Składki ewidencjonowane są na indywidualnym koncie w ZUS (I filar) oraz, dla urodzonych po 1968 roku, częściowo w OFE lub na subkoncie ZUS (II filar). Podstawa wymiaru ograniczona jest

Znaczenie w kontekście polskiego prawa pracy

Ubezpieczenie emerytalne w Polsce jest regulowane przez przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Kodeks pracy. Zgodnie z obowiązującymi regulacjami, składki na ubezpieczenie emerytalne muszą być odprowadzane przez każdego pracownika oraz pracodawcę od wynagrodzenia brutto. Stawka 19,52% jest podzielona po równo, co oznacza, że zarówno pracownik, jak i pracodawca odprowadzają po 9,76%. Składki te są obowiązkowe i stanowią podstawę do nabywania uprawnień emerytalnych w przyszłości.

Podstawą wymiaru składek jest wynagrodzenie brutto pracownika, jednakże od 2024 roku obowiązuje górna granica podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, która wynosi 208 050 zł rocznie (17 337,50 zł miesięcznie). Składki od kwoty przekraczającej tę granicę nie są naliczane. Ponadto, składki te są ewidencjonowane na indywidualnym koncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), co umożliwia późniejsze wyliczenie wysokości emerytury.

Dla osób urodzonych po 1968 roku część składki emerytalnej jest przekazywana do otwartych funduszy emerytalnych (OFE) lub na subkonto w ZUS (II filar). Wprowadzenie tego mechanizmu ma na celu dywersyfikację źródeł finansowania emerytur i zwiększenie bezpieczeństwa finansowego przyszłych emerytów.

Przykład liczbowy

Załóżmy, że pracownik otrzymuje wynagrodzenie brutto w wysokości 5 000 zł miesięcznie. Obliczmy składkę na ubezpieczenie emerytalne:

Podstawa wymiaru składki: 5 000 zł
Składka pracownika (9,76%): 5 000 zł × 9,76% = 488 zł
Składka pracodawcy (9,76%): 5 000 zł × 9,76% = 488 zł
Łączna składka emerytalna: 488 zł + 488 zł = 976 zł

W efekcie z wynagrodzenia brutto 5 000 zł pracownik otrzyma kwotę netto pomniejszoną o składkę emerytalną w wysokości 488 zł, natomiast pracodawca dodatkowo odprowadzi 488 zł na jego ubezpieczenie emerytalne.

Powiązane pojęcia

Przykład

Pracownik zarabiający 6 000 PLN brutto odprowadza co miesiąc 585,60 PLN składki emerytalnej (9,76% × 6 000 PLN). Pracodawca dokłada drugie 585,60 PLN. Łącznie co miesiąc na koncie emerytalnym gromadzone jest 1 171,20 PLN.