wynagrodzenie nominalne

Wynagrodzenie nominalne to kwota wynagrodzenia wyrażona w bieżących złotych, bez uwzględnienia inflacji ani zmian siły nabywczej pieniądza.

Co to znaczy i jak działa

Wynagrodzenie nominalne określa wartość pieniężną wynagrodzenia pracownika w jednostkach waluty obowiązującej w danym czasie, czyli w Polsce – w złotych. Jest to kwota brutto lub netto, którą pracownik otrzymuje na podstawie umowy o pracę lub innej formy zatrudnienia. Warto podkreślić, że wynagrodzenie nominalne nie uwzględnia zmian cen towarów i usług, które wpływają na realną wartość pieniądza.

Oznacza to, że wzrost wynagrodzenia nominalnego nie zawsze przekłada się na poprawę realnego poziomu życia pracownika. Jeśli inflacja (wzrost cen) jest wyższa niż wzrost wynagrodzenia nominalnego, to siła nabywcza pieniędzy maleje i realna wartość wynagrodzenia spada. W praktyce oznacza to, że za tę samą kwotę nominalną można kupić mniej dóbr i usług niż wcześniej.

Wynagrodzenie nominalne jest podstawowym wskaźnikiem podawanym w statystykach GUS, takich jak Polskie zarobki na tle UE czy w raportach płacowych. Analizy ekonomiczne i polityka płacowa często opierają się na porównaniu wynagrodzeń nominalnych, jednak dla oceny realnego dobrobytu konieczne jest uwzględnienie inflacji.

Przykład liczbowy

Załóżmy, że w 2023 roku pracownik otrzymywał wynagrodzenie nominalne w wysokości 5 000 zł brutto miesięcznie. W 2024 roku jego pensja nominalna wzrosła do 5 400 zł, co oznacza wzrost o 8%. Jednak w tym samym czasie inflacja wyniosła 10%, co oznacza, że ceny towarów i usług wzrosły średnio o 10%.

W praktyce oznacza to, że mimo wzrostu wynagrodzenia nominalnego o 400 zł, realna wartość wynagrodzenia spadła. Aby obliczyć realne wynagrodzenie, można zastosować wzór:

• Wynagrodzenie realne = Wynagrodzenie nominalne / (1 + stopa inflacji)

Dla roku 2024 będzie to:

5 400 zł / 1,10 = 4 909 zł (w wartościach z 2023 roku)

Oznacza to, że realna wartość wynagrodzenia spadła o około 91 zł w porównaniu do roku poprzedniego, mimo nominalnego wzrostu.

Podstawa prawna

Wynagrodzenie nominalne jako pojęcie nie jest bezpośrednio zdefiniowane w Kodeksie pracy, jednak kwestie wynagrodzenia określa Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141 z późn. zm.). Art. 78 Kodeksu pracy wskazuje, że wynagrodzenie za pracę powinno być ustalone w umowie lub regulaminie wynagradzania i wyrażone kwotowo, czyli nominalnie.

Dodatkowo, Główny Urząd Statystyczny (GUS) w swoich publikacjach, takich jak Badanie Struktury Wynagrodzeń (BSW) 2022, podaje dane o wynagrodzeniach nominalnych, które służą do analizy rynku pracy i polityki płacowej.

Powiązane pojęcia

• Wynagrodzenie realne – wynagrodzenie uwzględniające inflację i siłę nabywczą pieniądza.
• Wynagrodzenie brutto – kwota wynagrodzenia przed potrąceniem podatków i składek.
• Wynagrodzenie netto – kwota wynagrodzenia „na rękę”, po odliczeniu podatków i składek.
• Co to jest brutto i netto – poradnik wyjaśniający różnice między wynagrodzeniem brutto a netto.
• Jak obliczyć wynagrodzenie netto – praktyczny przewodnik po obliczaniu wynagrodzenia po potrąceniach.