zatrudnienie pracownika z Ukrainy

Od 24 lutego 2022 r. obywatele Ukrainy, którzy przekroczyli granicę polsko-ukraińską po tym dniu, mogą legalnie pracować w Polsce bez zezwolenia na pracę na podstawie specustawy (ustawa z 12 III 2022 r.). Pracodawca musi jedynie w ciągu 14 dni od podjęcia pracy powiadomić powiatowy urząd pracy przez portal praca.gov.pl. Obywatel Ukrainy z numerem PESEL UKR lub z tytułem pobytu (np. zezwolenie na pobyt czasowy) również może pracować bez dodatkowych formalności związanych z zezwoleniem.

Znaczenie w kontekście polskiego prawa pracy

Wprowadzone zmiany prawne w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie miały na celu uproszczenie procedur zatrudniania obywateli Ukrainy w Polsce. Specustawa z 12 marca 2022 r. umożliwia im podjęcie pracy bez konieczności uzyskiwania zezwolenia na pracę, co dotychczas było obowiązkowe. Pracodawca jest jednak zobowiązany do zgłoszenia faktu zatrudnienia do powiatowego urzędu pracy w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia pracy, co odbywa się przez portal praca.gov.pl.

Dodatkowo, obywatele Ukrainy posiadający numer PESEL UKR lub ważny tytuł pobytowy, np. zezwolenie na pobyt czasowy, mogą korzystać z praw pracowniczych na równi z obywatelami Polski. Oznacza to, że podlegają tym samym przepisom Kodeksu pracy oraz przepisom dotyczącym ubezpieczeń społecznych i podatków. Pracodawca musi odprowadzać składki ZUS oraz zaliczki na podatek dochodowy, tak jak w przypadku innych pracowników.

W zakresie podatkowym obywatele Ukrainy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę rozliczają się w Polsce na zasadach ogólnych. W przypadku posiadania numeru PESEL mogą składać roczne zeznania podatkowe PIT-37. Warto zaznaczyć, że od 2022 roku obowiązuje również możliwość skorzystania z preferencyjnych rozwiązań podatkowych, takich jak zerowy PIT dla młodych (do 26 roku życia), jeśli spełniają odpowiednie warunki.

Przykład liczbowy

Załóżmy, że obywatel Ukrainy podejmuje pracę na umowę o pracę z miesięcznym wynagrodzeniem brutto 5 000 zł. Obliczmy przybliżone wynagrodzenie netto oraz składki:

• Wynagrodzenie brutto: 5 000 zł
• Składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe): ok. 675 zł
• Składka zdrowotna (wg zasad obowiązujących w 2024 r.): ok. 362 zł
• Zaliczka na podatek dochodowy (po uwzględnieniu kosztów uzyskania przychodu i kwoty wolnej): ok. 300 zł
• Wynagrodzenie netto: około 3 663 zł

Pracodawca dodatkowo odprowadza składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, które nie obciążają pracownika. Całkowity koszt zatrudnienia pracownika z Ukrainy na tym poziomie wyniesie około 5 800 zł.

Powiązane pojęcia

• Zezwolenie na pracę
• Numer PESEL UKR
• Kodeks pracy
• Fundusz Pracy
• Jak obliczyć wynagrodzenie netto
• Jak rozliczyć PIT-37