Słownik wynagrodzeń

działalność nierejestrowana

Działalność nierejestrowana — to forma prowadzenia działalności gospodarczej bez obowiązku rejestracji w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), przeznaczona dla osób, których miesięczny przychód nie przekracza 75% minimalnego wynagrodzenia, czyli 3 181 zł brutto od 2024 roku.

Co to znaczy i jak działa

Działalność nierejestrowana to rozwiązanie prawne, które umożliwia osobom fizycznym rozpoczęcie drobnej działalności zarobkowej bez formalności związanych z rejestracją firmy. Warunkiem skorzystania z tej formy jest to, aby przychód z działalności w żadnym miesiącu nie przekroczył 75% minimalnego wynagrodzenia, które od 2024 roku wynosi 4 242 zł brutto, co daje limit 3 181 zł. Dzięki temu przedsiębiorca nie musi zakładać działalności gospodarczej w CEIDG ani opłacać składek na ZUS.

W ramach działalności nierejestrowanej nie ma obowiązku rejestracji jako podatnik VAT, o ile roczny obrót nie przekroczy 200 000 zł. Przychody z takiej działalności należy wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-36 lub PIT-37 w rubryce „inne źródła przychodów”. Podatek dochodowy rozlicza się według standardowych zasad, a podstawa opodatkowania to dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu.

Jeśli w którymkolwiek miesiącu przychód przekroczy wspomniany limit 3 181 zł, przedsiębiorca jest zobowiązany do niezwłocznej rejestracji działalności gospodarczej w CEIDG. Wówczas zaczynają obowiązywać standardowe zasady prowadzenia firmy, w tym obowiązek opłacania składek ZUS i ewentualnej rejestracji VAT, jeśli przekroczony zostanie limit obrotu.

Przykład liczbowy

Jan prowadzi działalność nierejestrowaną polegającą na sprzedaży rękodzieła. W styczniu 2024 roku jego przychód wyniósł 2 800 zł, w lutym 3 000 zł, a w marcu 3 200 zł. Ponieważ limit miesięcznego przychodu wynosi 3 181 zł, w styczniu i lutym Jan mógł legalnie prowadzić działalność nierejestrowaną bez konieczności rejestracji firmy.

W marcu przekroczył limit o 19 zł, co oznacza, że od tego miesiąca jest zobowiązany do zarejestrowania działalności gospodarczej w CEIDG. Od kwietnia musi również opłacać składki ZUS i rozliczać się według standardowych zasad. Dochód z działalności nierejestrowanej za pierwsze dwa miesiące ujmie w rocznym PIT-37 jako „inne źródła przychodów”.

Podstawa prawna

  • Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2018 poz. 646), w szczególności art. 5 ust. 1a, który wprowadził definicję działalności nierejestrowanej.
  • Rozporządzenia wykonawcze oraz wytyczne Ministerstwa Rozwoju i Technologii dotyczące limitów przychodu i warunków prowadzenia działalności.
  • Przepisy podatkowe regulujące rozliczanie przychodów z działalności nierejestrowanej w PIT-36 i PIT-37 (ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. 2023 poz. 1547).

Powiązane pojęcia