SES (Structure of Earnings Survey)

Structure of Earnings Survey (SES), po polsku Strukturalne Badanie Wynagrodzeń, to badanie statystyczne przeprowadzane co 4 lata przez krajowe urzędy statystyczne (w Polsce GUS) na zlecenie Eurostat. Obejmuje dane o: poziomie i strukturze wynagrodzeń według płci, wykształcenia, zawodu, sektora, wielkości przedsiębiorstwa, rodzaju umowy i regionu. SES dostarcza najbardziej szczegółowych i porównywalnych informacji o wynagrodzeniach w krajach Unii Europejskiej.

Znaczenie w kontekście polskiego prawa pracy

Strukturalne Badanie Wynagrodzeń (SES) stanowi ważne źródło informacji dla polskich organów państwowych oraz pracodawców, pozwalając na monitorowanie i analizę poziomu płac oraz ich struktury w różnych sektorach gospodarki. Dane z SES wspierają procesy legislacyjne, w tym ustalanie minimalnego wynagrodzenia czy regulacje dotyczące równości wynagrodzeń między kobietami a mężczyznami, zgodnie z zasadą równości płac w Kodeksie pracy.

W kontekście podatkowym i ubezpieczeniowym, SES umożliwia także ocenę wpływu zmian wynagrodzeń na systemy składkowe ZUS oraz na prognozy wpływów podatkowych z PIT. Dzięki danym SES możliwe jest również badanie wpływu różnych form zatrudnienia (umowa o pracę, B2B, umowa zlecenie) na poziom zarobków, co ma znaczenie przy planowaniu polityki rynku pracy i systemu zabezpieczeń społecznych.

Dane SES są wykorzystywane przy tworzeniu raportów GUS oraz analiz Eurostatu, które pomagają w porównaniach międzynarodowych, a także w monitorowaniu realizacji europejskich dyrektyw dotyczących wynagrodzeń i warunków pracy.

Przykład liczbowy

Załóżmy, że przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto pracownika w Polsce wynosi 5 000 zł. Na podstawie danych z SES można rozłożyć tę kwotę na elementy składowe:

• Wynagrodzenie zasadnicze: około 4 000 zł (80% całkowitego wynagrodzenia)
• Dodatki i premie: około 700 zł (14%) – np. premie za wyniki, dodatki funkcyjne
• Inne składniki płac: około 300 zł (6%) – np. dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych, nagrody jubileuszowe

Dla takiego wynagrodzenia brutto, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz podatku dochodowego, wynagrodzenie netto może wynieść około 3 600 zł. Szczegółowe obliczenia można wykonać korzystając z kalkulatora brutto–netto 2024. Przykład ten ilustruje, jak SES pomaga zrozumieć strukturę płac i ich wpływ na ostateczne dochody pracowników.

Powiązane pojęcia

• Badanie struktury wynagrodzeń
• GUS
• Kodeks pracy
• Luka płacowa kobiet i mężczyzn
• Kalkulator brutto–netto 2024