Słownik wynagrodzeń
zasiłek macierzyński
Zasiłek macierzyński to świadczenie z ubezpieczenia chorobowego wypłacane w czasie urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego i ojcowskiego. W 2024 roku rodzic może wybrać jedną z dwóch opcji dla urlopu rodzicielskiego (32 tygodnie): 81,5% podstawy wymiaru przez cały okres (52 tygodnie łącznie z macierzyńskim) albo 100% przez pierwsze 26 tygodni urlopu macierzyńskiego i 70% przez pozostałe tygodnie urlopu rodzicielskiego.
Znaczenie w kontekście polskiego prawa pracy
Zasiłek macierzyński jest świadczeniem przysługującym na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. 2024). Przysługuje on osobom ubezpieczonym w ramach ubezpieczenia chorobowego, które korzystają z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego lub ojcowskiego, co ma na celu zapewnienie dochodu w okresie opieki nad nowo narodzonym dzieckiem.
W 2024 roku wprowadzono dwie możliwości wyboru sposobu wypłaty zasiłku macierzyńskiego na urlopie rodzicielskim, co daje większą elastyczność finansową rodzinom. Wypłata świadczenia odbywa się na podstawie podstawy wymiaru, którą stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu. Zasiłek podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, a także składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, co wpływa na ostateczną kwotę netto otrzymywaną przez rodzica.
Prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje także ojcom oraz osobom adoptującym dziecko, co jest istotnym elementem polityki prorodzinnej państwa. Świadczenie to jest wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) na podstawie złożonego wniosku oraz wymaganej dokumentacji, takiej jak zaświadczenie o zatrudnieniu i potwierdzenie korzystania z urlopu.
Przykład liczbowy
Załóżmy, że pracownik otrzymuje wynagrodzenie brutto w wysokości 5 000 zł miesięcznie. Podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego to przeciętne wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy, czyli również 5 000 zł.
- Opcja 1: 81,5% podstawy wymiaru przez cały okres (52 tygodnie) – miesięczny zasiłek wyniesie około 4 075 zł brutto (5 000 zł × 81,5%).
- Opcja 2: 100% przez pierwsze 26 tygodni urlopu macierzyńskiego (około 6 miesięcy), czyli 5 000 zł brutto miesięcznie, a następnie 70% przez pozostałe 26 tygodni urlopu rodzicielskiego (około 6 miesięcy), czyli 3 500 zł brutto miesięcznie.
Po odliczeniu składek i podatku dochodowego, kwoty netto będą nieco niższe, co można dokładnie obliczyć korzystając z Kalkulatora brutto–netto 2024. Warto pamiętać, że zasiłek macierzyński podlega składkom na ubezpieczenia społeczne, co odróżnia go od innych świadczeń.
Powiązane pojęcia
Przykład
Matka po urodzeniu dziecka wybiera wariant 81,5% podstawy przez 52 tygodnie. Przy wynagrodzeniu 6 000 PLN brutto jej miesięczny zasiłek wynosi ok. 4 185 PLN (81,5% × 5 136 PLN — podstawa po odliczeniu składek ZUS).