urlop tacierzyński

Urlop tacierzyński to potoczna nazwa części urlopu rodzicielskiego przeznaczonej wyłącznie dla ojca dziecka (lub drugiego rodzica), która nie może zostać przeniesiona na matkę. Termin „tacierzyński" nie występuje w polskim Kodeksie Pracy — jest nazwą zwyczajową, powszechnie stosowaną w mediach i poradnikach.

Skąd pochodzi pojęcie „urlop tacierzyński"?

Pojęcie „urlopu tacierzyńskiego" pojawiło się po nowelizacji Kodeksu Pracy z 2023 r. wdrażającej unijną Dyrektywę Work-Life Balance (2019/1158). Dyrektywa zobowiązała Polskę do wprowadzenia nieprzenoszalnej części urlopu rodzicielskiego dla drugiego rodzica. Od 26 kwietnia 2023 r. każdy z rodziców ma prawo do 9 tygodni nieprzenoszalnego urlopu rodzicielskiego.

Wymiar urlopu — stan na 2024 r.

Urlop rodzicielski przysługuje łącznie w wymiarze:

• 41 tygodni — w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
• 43 tygodni — przy urodzeniu więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie.

Z tych 41 tygodni 9 tygodni jest nieprzenoszalnych — przysługuje wyłącznie ojcu (drugiemu rodzicowi). Jeśli ojciec nie skorzysta z tych 9 tygodni, przepadają — matka nie może ich przejąć.

Pozostałe tygodnie (41 − 9 = 32 tygodnie) rodzice mogą dzielić dowolnie.

Zasiłek macierzyński za urlop tacierzyński

Ojciec korzystający z urlopu rodzicielskiego (w tym „tacierzyńskiego") ma prawo do zasiłku macierzyńskiego, wypłacanego przez ZUS lub pracodawcę (gdy jest płatnikiem zasiłków). Stawka:

• 70% podstawy wymiaru zasiłku — przez cały okres 41 tygodni urlopu rodzicielskiego, jeśli wniosek o urlop złożono w terminie.
• 81,5% podstawy wymiaru przez pierwsze 26 tygodni urlopu rodzicielskiego — jeśli złożono wniosek o urlop macierzyński i rodzicielski łącznie (w ciągu 21 dni od porodu). Przez pozostałe tygodnie: 70%.

Podstawa wymiaru zasiłku to przeciętne wynagrodzenie brutto z 12 miesięcy poprzedzających urlop.

Urlop tacierzyński vs urlop ojcowski

To dwa różne urlopy:

• Urlop ojcowski: 2 tygodnie, zaraz po urodzeniu dziecka (do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia), zasiłek macierzyński 100% podstawy.
• Urlop tacierzyński (część rodzicielskiego): 9 nieprzenoszalnych tygodni z 41-tygodniowego urlopu rodzicielskiego, stawka 70% lub 81,5% podstawy.

Ochrona przed zwolnieniem

Pracownik na urlopie tacierzyńskim (rodzicielskim) korzysta z identycznej ochrony przed wypowiedzeniem jak matka na urlopie macierzyńskim — pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy w czasie trwania urlopu (art. 186(1) KP).