Słownik wynagrodzeń
emerytura pomostowa
Emerytura pomostowa to świadczenie emerytalne przysługujące pracownikom wykonującym pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, którzy nie osiągnęli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn). Stanowi „pomost" między zakończeniem pracy w trudnych warunkach a nabyciem prawa do emerytury powszechnej.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. 2008 nr 237 poz. 1656, z późn. zm.).
Warunki nabycia prawa do emerytury pomostowej
Pracownik nabywa prawo do emerytury pomostowej, gdy spełnia łącznie następujące warunki:
- Ukończył wiek co najmniej 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni).
- Posiada okresy składkowe i nieskładkowe wynoszące co najmniej 20 lat (kobiety) lub 25 lat (mężczyźni).
- Przed 1 stycznia 1999 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez co najmniej 15 lat.
- Po 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez co najmniej 1 rok.
- Rozwiązał stosunek pracy.
Jakie prace uprawniają do emerytury pomostowej?
Wykazy prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze stanowią załączniki nr 1 i 2 do ustawy. Zaliczają się do nich m.in.:
- Prace pod ziemią (górnicy) i pod wodą (nurkowie).
- Prace w warunkach narażenia na hałas, wibracje, substancje toksyczne powyżej norm.
- Praca w hutnictwie i przy obsłudze pieców hutniczych.
- Prace pilotów, pracowników latających i kontrolerów ruchu lotniczego.
- Praca kierowców autobusów i ciężarówek (transport publiczny i towarowy).
- Prace pielęgniarek i ratowników medycznych (o szczególnym charakterze).
Wysokość emerytury pomostowej
Wysokość emerytury pomostowej oblicza się wg formuły zdefiniowanej składkowej — na podstawie zgromadzonego kapitału emerytalnego (składki zapisane na koncie ZUS + ewentualnie w OFE). Świadczenie jest niższe niż pełna emerytura powszechna, którą pracownik osiągnie po ukończeniu 60/65 lat, ponieważ kapitał jest mniejszy (krótszy okres składkowy).
Minimalna gwarantowana emerytura pomostowa odpowiada aktualnej emeryturze minimalnej, która od marca 2024 r. wynosi 1 780,96 PLN netto.
Składka na Fundusz Emerytur Pomostowych (FEP)
Pracodawcy zatrudniający pracowników uprawnionych do emerytury pomostowej są zobowiązani odprowadzać dodatkową składkę FEP w wysokości 1,5% podstawy wymiaru za każdego takiego pracownika. To koszt dodatkowy ponad standardowe składki ZUS.
Wniosek i tryb przyznania
Wniosek składa się do ZUS właściwego dla miejsca zamieszkania, na formularzu EMP. Do wniosku dołącza się zaświadczenie pracodawcy potwierdzające wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub charakterze oraz dokumentację stażu pracy.
Przykład
Górnik dołowy (praca pod ziemią): urodzony w 1964 r. (mężczyzna). W grudniu 2024 r. ukończy 60 lat, posiada 35 lat stażu, w tym 20 lat pracy w kopalni przed 1999 r. i 5 lat po 2008 r. Spełnia wszystkie warunki — może złożyć wniosek o emeryturę pomostową i zaprzestać pracy. Pełna emerytura z ZUS przysługuje mu dopiero w wieku 65 lat.